استفاده از کیسه استومی برای کودکان و نوزادان حساسیتهای خاص خود را دارد. سیستم بدنی ظریف، پوست حساس و فعالیت زیاد کودکان باعث میشود که مدیریت استومی در آنها متفاوت از بزرگسالان باشد.
انتخاب کیسه استومی مناسب برای کودکان (سایز کوچک)
کیسه استومی کودکان، فقط نسخهی کوچکی از کیسههای بزرگسالان نیستند، بلکه متناسب با آناتومی بدن کودک طراحی شدهاند:
- اندازه متناسب: این کیسهها حجم کمتری دارند تا روی ران کودک سنگینی نکنند و مانع حرکت یا چهار دست و پا رفتن او نشوند.
- چسب بسیار نرم: پوست کودکان بسیار نازک است. چسب این کیسهها معمولاً از مواد “هایپوآلرژنیک” ساخته شده تا باعث قرمزی و التهاب نشود.
- کیسههای شفاف: برای نوزادان، پزشکان معمولاً کیسههای شفاف را توصیه میکنند تا بتوان رنگ و غلظت خروجی را به راحتی چک کرد.
مراقبت از پوست اطراف استومی
بزرگترین چالش در کودکان، سوختگی پوست ناشی از نشت مدفوع است. چون مدفوع در کودکان (بهویژه در ایلئوستومی) حاوی آنزیمهای گوارشی قوی است، پوست را سریعاً تخریب میکند.
- اندازهگیری دقیق: سایز استومی کودک به دلیل رشد سریع، مدام تغییر میکند. هر بار که کیسه را عوض میکنید، قطر استومی را اندازه بگیرید. فاصله بین چسب و استومی نباید بیش از ۱ تا ۲ میلیمتر باشد.
- استفاده از اسپری محافظ: قبل از چسباندن کیسه، از اسپری یا دستمالهای محافظ پوست استفاده کنید تا یک لایه محافظ روی پوست ایجاد شود.
نکاتی برای کودکان استومی پرتحرک
کودکان مدام در حال حرکت، بازی یا غلت زدن هستند. برای فیکس ماندن کیسه استومی رعایت این نکات ضروری است:
- لباس زیر یکسره: برای نوزادان و نوپایان، پوشیدن “بادی” بهترین راه برای نگه داشتن کیسه در سر جای خود و جلوگیری از دستکاری کیسه توسط خود کودک است.
- کمربند نرم: برای کودکان بزرگتر، میتوان از کمربندهای پارچهای نرم استفاده کرد تا وزن کیسه را پخش کند.
آموزش و جنبههای روانی برای کودکان بزرگتر
- اگر کودک شما به سنی رسیده که متوجه شرایط میشود، نامگذاری استومی موثرخواهد بود. یعنی برای استومی یک اسم بگذارید (مانند “دکمه شکم”). این کار باعث میشود کودک با آن احساس دوستی کند و ترسش بریزد.
- مشارکت در تعویض کیسه هم تاثیرگذار است. اجازه دهید کودک در کارهای ساده مثل باز کردن بستهبندی چسب یا چسباندن نوارها کمک کند تا حس کنترل بر بدن خود را داشته باشد.
- برای کودک عادیسازی کنید. به کودک اطمینان دهید که با این کیسه میتواند ورزش کند، به مدرسه برود و مثل بقیه بازی کند.
زمان مناسب برای تعویض کیسه استومی در کودکان
بهترین زمان برای تعویض کیسه کودک، زمانی است که او آرام است (مثلاً بعد از خواب یا قبل از تغذیه) که خروجی استومی به حداقل رسیده باشد.
نکته: هرگز برای جدا کردن کیسه از روی پوست ظریف کودک، آن را با سرعت نکشید. حتماً از اسپریهای جداکننده که چسب را حل میکنند استفاده کنید تا پوست زخم نشود.
تغذیه و غلظت خروجی
در کودکان، نوع تغذیه مستقیماً بر نشت کیسه اثر دارد. اگر خروجی خیلی شل باشد، احتمال نشت زیاد است. با مشورت پزشک، مصرف غذاهایی مثل پوره موز یا سیبزمینی میتواند به سفت شدن خروجی و ماندگاری بیشتر کیسه کمک کند.
نحوه استحمام یا شنا کردن کودکان دارای استومی
استحمام و شنا نه تنها برای بهداشت کودک ضروری است، بلکه برای روحیه و اعتمادبهنفس او نیز بسیار اهمیت دارد. داشتن استومی به هیچ وجه مانع از لذت بردن کودک از آببازی و شنا نمیشود.
شما برای استحمام کودک دو انتخاب دارید و هر دو کاملاً ایمن هستند:
استحمام با کیسه استومی: اگر میخواهید کیسه را تعویض نکنید، میتوانید با همان کیسه کودک را حمام کنید. چسبهای استومی در برابر آب مقاوم هستند. فقط پس از حمام، کیسه را با حوله به آرامی خشک کنید یا با باد بسیار خنک سشوار رطوبت پارچه دور کیسه را بگیرید.
استحمام بدون کیسه: این یک فرصت عالی برای پوست است تا نفس بکشد. آب و صابون معمولی هیچ آسیبی به خود استوما نمیرساند. البته مراقب باشید از صابونهای حاوی روغن یا نرمکننده استفاده نکنید، زیرا باقیمانده چربی روی پوست باعث میشود کیسه جدید بعد از حمام خوب نچسبد.
نکات مهم برای شنا کردن
کودکان دارای استومی میتوانند به راحتی در استخر یا دریا شنا کنند. کافیست چند نکته مهم رعایت شود:
تخلیه کیسه قبل از ورود به آب: همیشه درست قبل از وارد شدن به استخر، کیسه کودک را تخلیه کنید.
استفاده از چسب محافظ استومی: برای اینکه خیالتان راحت باشد که لبههای کیسه در اثر فعالیت زیاد در آب بلند نمیشود، دور تا دور پایه را با نوارهای نیمدایره ضدآب تقویت کنید.
انتخاب لباس شنای مناسب:
- برای دختران: مایوهای یکتکه که طرحهای شلوغ یا چیندار دارند، کیسه را کاملاً پنهان میکنند.
- برای پسران: شورتهای شنای پادار با کمر بلند یا پوشیدن یک “راش گارد” (تیشرت مخصوص شنا) روی مایو، کیسه را به خوبی محافظت میکند.
- کیسههای کوچک مخصوص شنا: برخی برندها کیسههای بسیار کوچکی دارند که مخصوص زمان شنا یا فعالیت ورزشی است و زیر لباس اصلاً دیده نمیشود.
مراقبت از فیلتر کیسه در آب
اگر کیسه کودک شما دارای فیلتر کربنی است، باید بدانید که اگر فیلتر خیس شود، دیگر گاز را خارج نمیکند و ممکن است باعث نشت بو شود.
داخل هر بسته کیسه، برچسبهای کوچکی وجود دارد. قبل از حمام یا شنا، یکی از آنها را روی سوراخ فیلتر بچسبانید تا آب وارد آن نشود و بعد از خشک شدن، برچسب را بردارید.
نکات بعد از خروج از آب
- بلافاصله بعد از خروج از آب، وضعیت چسبندگی پایه را چک کنید.
- اگر متوجه شدید لبههای چسب سفید یا شل شدهاند (در اثر ماندن طولانی در آب)، بهتر است کیسه را تعویض کنید.
- حتماً بدن کودک را بعد از استخر یا دریا با آب شیرین بشویید تا کلر یا نمک باعث تحریک پوست اطراف استومی نشود.
یک پیشنهاد برای والدین کودکان استومیت
همیشه وقتی برای شنا یا تفریح بیرون میروید، یک کیف کوچک شامل: یک کیسه آماده (برش خورده)، دستمال مرطوب بدون الکل، چسب اضافه و یک لباس اضافه همراه داشته باشید. داشتن این کیف استرس شما را به شدت کاهش میدهد.
