آگاهی از جزئیات گامبهگام جراحی پروتز آلت تناسلی باعث حس آرامش در بیماران اختلال نعوظ میشود.
این جراحی معمولاً بین ۴۵ تا ۹۰ دقیقه زمان میبرد و تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی از کمر (اسپاینال) انجام میشود.
۱. ایجاد برش (Incision)
بسته به تشخیص جراح و نوع پروتز، یکی از دو نوع برش زیر ایجاد میشود:
- برش پنواسکرولال (Penoscrotal): برشی در محل اتصال آلت به کیسه بیضه ایجاد میشود. مزیت این روش این است که جراح دسترسی مستقیم به مجاری نعوظ دارد و جای بخیه کمتر دیده میشود.
- برش اینفراپوبیک (Infrapubic): برشی در قسمت پایین شکم (بالای آلت) ایجاد میشود. در این روش، جایگذاری مخزن (در مدلهای ۳ تکه) سریعتر انجام میشود.
۲. آمادهسازی سیلندرهای طبیعی (Corpora Cavernosa)
آلت تناسلی دارای دو استوانه بافتی به نام “اجسام غاری” است که در حالت عادی پر از خون شده و باعث نعوظ میشوند. جراح با دقت این دو مجرا را باز کرده و با ابزارهای مخصوص (دیلاتور)، فضا را برای قرارگیری پروتز آماده و اندازهگیری میکند. اندازهگیری دقیق طول آلت در این مرحله بسیار مهم است تا پروتز کاملاً فیت شود.
۳. جایگذاری سیلندرهای پروتز
پس از اندازهگیری طول دقیق، دو سیلندر (لوله) پروتز به داخل اجسام غاری فرستاده میشوند. این سیلندرها جایگزین بافتهای از کار افتاده میشوند تا سختی لازم برای رابطه را ایجاد کنند.
۴. قرار دادن پمپ و مخزن (در مدلهای بادی ۳ تکه)
پمپ: یک پمپ کوچک سیلیکونی در میان کیسه بیضه (اسکروتوم) بین بیضهها قرار میگیرد. این پمپ به راحتی با دست قابل لمس و استفاده است.
مخزن (Reservoir) : مخزن حاوی آب مقطر یا سرم فیزیولوژی است که زیر عضلات دیواره شکم جایگذاری میشود.
۵. اتصال و تست دستگاه
جراح تمام قطعات را از طریق لولههای بسیار ظریف زیرپوستی به هم متصل میکند. در پایان جراحی، جراح یک بار دستگاه را باد کرده (نعوظ) و سپس تخلیه میکند تا از عملکرد صحیح و تقارن آلت مطمئن شود.
۶. بخیه و پانسمان
برشها با بخیههای جذبی (که نیاز به کشیدن ندارند) بسته میشوند. معمولاً یک سوند ادراری برای ۲۴ ساعت اول در جای خود باقی میماند.
تکنیکهای نوین برای کاهش عوارض جراحی پروتز آلت مردانه
پروتزهای آغشته به آنتیبیوتیک: امروزه اکثر پروتزها دارای روکش آنتیبیوتیکی هستند که ریسک عفونت را به کمتر از ۱٪ میرساند.
تکنیک No-Touch : برخی جراحان از روشی استفاده میکنند که در آن دستکش جراح با پوست بیمار تماس پیدا نمیکند تا احتمال انتقال باکتری به صفر برسد.
مراقبتهای بلافاصله بعد از عمل (Post-Op)
- ۲۴ ساعت اول بیمار معمولاً یک شب در بیمارستان بستری میماند و از آنتیبیوتیک تزریقی استفاده میکند.
- استفاده از کیسه یخ در ۲ روز اول برای کنترل درد بسیار موثر است.
- جراح معمولاً ۲ هفته بعد از عمل، نحوه پر و خالی کردن پمپ را به بیمار آموزش میدهد.
عوارض احتمالی جراحی پروتز آلت و راهکارهای مدیریت آن
اگرچه جراحی پروتز آلت تناسلی یکی از موفقترین جراحیهای اورولوژی با نرخ رضایت بالای ۹۰ تا ۹۵ درصد است، اما آگاهی از چالشهای احتمالی حق بیمار است. در اینجا به بررسی دقیق این موارد میپردازیم:
۱. عفونت
عفونت در این جراحی به عنوان بزرگترین چالش شناخته میشود و حدود ۱ تا ۳ درصد احتمال وقوع دارد (در بیماران دیابتی این ریسک کمی بالاتر است).
- علائم عفونت: تب، تورم شدید، قرمزی غیرعادی و درد مداوم که با مسکن آرام نمیشود.
- مدیریت و راههای کنترل عفونت: امروزه اکثر پروتزها دارای روکش آنتیبیوتیکی هستند. اگر عفونت در مراحل اولیه باشد با آنتیبیوتیک قوی درمان میشود، اما در صورت پیشرفت، جراح ممکن است مجبور شود پروتز را خارج کرده و پس از چند ماه پروتز جدیدی جایگذاری کند.
۲. مشکلات مکانیکی دستگاه
پروتزهای بادی (Inflatable) قطعات مکانیکی دارند و مانند هر دستگاه دیگری ممکن است دچار نشتی یا خرابی پمپ شوند.
- علائم: ناتوانی در باد کردن پروتز یا تخلیه نشدن خودکار آن.
- راهکار: پروتزهای مدرن طول عمری بین ۱۰ تا ۱۵ سال دارند. در صورت خرابی، قطعه معیوب با یک جراحی مجدد (که معمولاً سادهتر از جراحی اول است) تعویض میشود.
۳. فرسایش یا جابهجایی (Erosion)
در موارد نادر، ممکن است بخشی از پروتز به بافتهای داخلی یا پوست فشار آورده و باعث نازک شدن یا بیرونزدگی آن شود.
- علائم: دیده شدن یا حس شدن دستگاه از زیر پوست به شکلی غیرعادی.
- راهکار: این مورد معمولا به دلیل عفونت پنهان رخ میدهد. جراح با تکنیکهای ترمیمی و در صورت لزوم جابهجا کردن محل قطعات، مشکل را حل میکند.
۴. احساس کوتاهی آلت
بسیاری از بیماران با یک باور اشتباه، پس از عمل تصور میکنند آلت آنها کوتاهتر شده است.
- واقعیت: پروتز آلت را کوتاه نمیکند، بلکه ناتوانی جنسی طولانیمدت و عدم نعوظ باعث جمع شدن بافت آلت شده است.
- راهکار: جراحان معمولاً قبل از عمل به بیمار توضیح میدهند که پروتز، آلت را به اندازه “آخرین نعوظ کامل بیمار” میرساند. استفاده از دستگاههای وکیوم قبل از عمل (با نظر پزشک) میتواند به بهبود خاصیت کشسانی بافت کمک کند.
چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟
- ترشح چرکی از محل بخیهها.
- توری شدید و کبودی که به جای بهتر شدن، روز به روز بدتر میشود.
- تب بالای ۳۸ درجه.
- دردی که حتی با مصرف مسکنهای تجویزی کاهش نمییابد.
لازم به ذکر است که، انتخاب یک جراح با تجربه و فوق تخصص اورولوژی، ریسک تمامی این عوارض را به حداقل ممکن میرساند.
آمادگی های لازم برای جراحی پروتز آلت مردان
تغذیه و سبک زندگی
بسیاری از بیماران تصور میکنند همهچیز به مهارت جراح بستگی دارد، اما واقعیت این است که آمادگی بدن شما نقش تعیینکنندهای در سرعت جوش خوردن بخیهها و جلوگیری از عفونت دارد. اگر برای جراحی برنامهریزی کردهاید، از ۲ تا ۴ هفته قبل این موارد را رعایت کنید:
۱. تغذیه هوشمندانه برای ترمیم و بازسازی بافت آلت و پوست
- مصرف منابع پروتئینی باکیفیت مثل سینه مرغ، ماهی، تخممرغ و حبوبات را افزایش دهید. پروتئین بلوک سازنده سلولهای جدید است.
- مصرف ویتامین C و روی، برای کلاژنسازی و بستن سریع زخمها ضروری هستند. مرکبات، بروکلی و مغزهایی مثل گردو و بادام را در رژیم روزانه بگنجانید.
- نوشیدن آب کافی باعث میشود خون شما غلظت مناسبی داشته باشد و اکسیژنرسانی به بافتهای تحت جراحی بهتر انجام شود.
۲. ترک سیگار
سیگار کشیدن باعث تنگی عروق خونی میشود. در جراحی پروتز، ما نیاز داریم که خونرسانی به آلت در بالاترین سطح باشد تا خطر عفونت کم شود.
حداقل ۴ هفته قبل و بعد از جراحی سیگار و قلیان را کاملاً کنار بگذارید. مصرف دخانیات ریسک شکست جراحی را تا ۳ برابر افزایش میدهد.
۳. مدیریت و کنترل دیابت
از آنجاییکه بسیاری از کاندیداهای پروتز آلت، مبتلا به دیابت هستند، قند خون بالا محیط را برای رشد باکتریها فراهم میکند. جراحان معمولاً درخواست آزمایش HbA1c میکنند. اگر این عدد بالای ۸ باشد، احتمالاً جراحی تا زمان کنترل بهتر قند خون به تعویق میافتد.
۴. مدیریت داروها و مکملها
برخی مواد خوراکی و دارویی ریسک خونریزی را در حین عمل بالا میبرند. از ۷ تا ۱۰ روز قبل از عمل با مشورت پزشک، داروهای ضد انعقاد مثل آسپرین، وارفارین یا ژلوفن قطع شود.
لازم به ذکر است که، مکملهای گیاهی مانند کپسول سیر، زنجبیل، ویتامین E، روغن ماهی و جینسینگ میتوانند باعث افزایش خونریزی شوند.
۵. بهداشت ناحیه جراحی
از چند روز قبل، ناحیه تناسلی با صابونهای آنتیباکتریال ملایم شسته شود و برای اصلاح موهای زائد، طبق دستور جراح عمل شود. گاهی بهتر است اصلاح در بیمارستان و با ابزارهای استریل انجام شود تا بریدگیهای ریز پوستی باعث تجمع باکتری نشود.
چکلیست بیمار برای ۲۴ ساعت قبل از عمل
- ناشتا بودن: معمولاً ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از عمل نباید چیزی بخورید یا بیاشامید (حتی آب).
- استحمام: شب قبل از عمل دوش بگیرید.
- تخلیه روده: در صورت لزوم و طبق توصیه پزشک، از ملین استفاده کنید.
- آرامش ذهنی: استرس باعث ترشح کورتیزول و کند شدن روند بهبودی میشود. به نتایج درخشان بعد از عمل فکر کنید!
