نکات مهم درباره استفاده از کیسه استومی در خواب که باید بیماران استومی بدانند.
خوابیدن با کیسه استومی (کولوستومی یا ایلئوستومی) یکی از بزرگترین نگرانیهای افرادی است که به تازگی جراحی شدهاند. ترس از نشت ادرار یا مدفوع، ترکیدن کیسه یا غلت زدن روی آن میتواند خواب را مختل کند.
هلدینگ برتر، در اینجا راهکارهای مفید و کاربردی برای داشتن یک خواب آرام و ایمن با کیسه استومی مطرح میکند:
تخلیه کیسه قبل از خواب
این طلاییترین قانون است. هرگز با کیسه نیمهپر به رختخواب نروید. بهتر است وقتی کیسه حدوداً یکسوم پر شده است، آن را تخلیه کنید. کیسه سنگین در هنگام غلت زدن در خواب، به راحتی از پوست جدا میشود.
پوزیشن و وضعیت خوابیدن
شما مجبور نیستید تمام شب به پشت بخوابید. خوابیدن به پشت، ایمنترین حالت است و هیچ فشاری به کیسه وارد نمیکند.
اگر به پهلو میخوابید، پهلویی را انتخاب کنید که استومی روی آن قرار دارد. یک بالش کوچک زیر کیسه قرار دهید تا وزن آن را مهار کند و مانع از کشیده شدن چسب کیسه شود.
خوابیدن روی شکم، معمولاً توصیه نمیشود، اما اگر عادت دارید، میتوانید یک پای خود را در شکم جمع کنید (شبیه حالت جنینی) و بالشی را زیر بدن بگذارید تا فضای خالی برای کیسه ایجاد شود و مستقیماً تحت فشار وزن شما قرار نگیرد.
مدیریت رژیم غذایی
سعی کنید وعده شام را ۲ تا ۳ ساعت قبل از خواب میل کنید تا خروجی استومی در طول شب به حداقل برسد.
از مصرف حبوبات، نوشابههای گازدار و کلم در وعده شام خودداری کنید. تجمع گاز در کیسه باعث میشود کیسه شبیه بادکنک شده و به دلیل فشار هوا، چسب آن باز شود.
استفاده از محصولات استومی
- استفاده از کمربندهای مخصوص استومی در هنگام خواب، کیسه را کاملاً به بدن میچسباند و از تکان خوردن و آویزان شدن آن جلوگیری میکند.
- اگر کیسه شما فیلتردار است، مطمئن شوید فیلتر سالم است تا گازهای تولید شده خارج شوند و کیسه باد نکند.
- اگر از کیسههای تهباز استفاده میکنید، مطمئن شوید گیره انتهای آن کاملاً محکم و درست بسته شده است.
فراهم کردن آرامش ذهنی
- پوشیدن یک شورت فاقبلند یا “شکمبند نرم مخصوص استومی” کمک میکند کیسه در یک فضای ثابت بماند.
- برای اینکه خیالتان کاملاً راحت باشد و استرس کثیف شدن تشک را نداشته باشید، از یک پد محافظ یا ملحفه ضدآب زیر خود استفاده کنید. این کار استرس شما را کم کرده و اجازه میدهد عمیقتر بخوابید.
نکته مخصوص ایلئوستومی
اگر ایلئوستومی دارید و خروجی شما بسیار رقیق و زیاد است، میتوانید از کیسههایی با حجم بالاتر برای شب استفاده کنید یا در صورت امکان، کیسه را به یک مخزن بزرگتر متصل کنید (مشابه کیسه ادرار).
در هفتههای اول ممکن است چندین بار از خواب بپرید تا کیسه را چک کنید، اما به مرور زمان بدن شما با این شرایط هماهنگ میشود و حتی در خواب هم به صورت ناخودآگاه مراقب وضعیت کیسه خواهید بود.
نحوه تخلیه گاز کیسه استومی در شب
جلوگیری از حالت بادکنکی کیسه استومی:
- تجمع گاز یکی از اصلیترین دلایل جدا شدن کیسه در خواب است. وقتی گاز راه خروج نداشته باشد، لبههای چسب را تحت فشار قرار میدهد تا راهی به بیرون پیدا کند.
- اکثر کیسههای مدرن دارای یک فیلتر کوچک کربنی هستند که اجازه میدهد گاز بدون بو خارج شود.
- اگر فیلتر کیسه شما در اثر رطوبت یا خروجی استومی خیس شود، کاراییاش را از دست میدهد. در برخی برندها، پوشاندن فیلتر با برچسب مخصوص هنگام استحمام الزامی است تا برای زمان خواب خشک بماند.
- برخی کیسهها دارای دریچهای هستند که میتوانید بدون باز کردن انتهای کیسه، گاز را تخلیه کنید.
- با مشورت پزشک، مصرف داروهایی مثل سایمتیکون قبل از شام میتواند میزان تولید گاز در روده را به شدت کاهش دهد.
- استفاده از قطرهها یا پودرهای بوگیر داخل کیسه باعث میشود اگر مجبور شدید در نیمهشب گوشهای از کیسه را برای تخلیه گاز باز کنید، بوی نامطبوع شما را آزار ندهد.
انتخاب چسب پایه استومی مقاوم برای شب
پایه کیسه (قسمتی که به پوست میچسبد) باید در برابر گرما و رطوبت بدن در طول ۷-۸ ساعت خواب مقاومت کند.
چسب پایه محدب استومی
اگر استومی شما همسطح پوست یا فرورفته است، حتماً از پایههای کانوکس (محدب) استفاده کنید. این پایهها با فشار ملایمی که به اطراف استومی میآورند، خروجی را مستقیماً به داخل کیسه هدایت میکنند و اجازه نمیدهند مدفوع زیر چسب نفوذ کند.
خمیر استومی و حلقههای محافظ
قبل از چسباندن پایه، استفاده از حلقههای محافظ (که شبیه خمیر بازی هستند) دور استومی، یک سد امنیتی اضافه ایجاد میکند. این حلقهها با جذب رطوبت، متورم شده و تمام منافذ ریز را پر میکنند تا نشتی اتفاق نیفتد.
چسب پایه Extended Wear
برخی برندها (مثل کلوپلاست) مدلهایی با عنوان “Extended Wear” دارند که مخصوص خروجیهای مایع و طولانیمدت طراحی شدهاند و در برابر آنزیمهای گوارشی که چسب را از بین میبرند، بسیار مقاومترند.
نکته مهم برای نصب کیسه استومی قبل از خواب
اگر قصد دارید کیسه را قبل از خواب تعویض کنید، این کار را حداقل ۱ ساعت قبل از رفتن به تخت انجام دهید. به این دلیل که، چسبهای استومی با “حرارت بدن” فعال میشوند. حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زمان لازم است تا چسب کاملاً با پوست پیوند برقرار کند. اگر بلافاصله بعد از تعویض بخوابید و غلت بزنید، احتمال جدا شدن آن بسیار زیاد است.
