استومی روده چیست؟
استومی روده چیست؟ استومی از روش های مهم جراحی برای کمک به بیمارانی است که نمی توانند به صورت طبیعی به دفع مدفوع و ادرار خود از مسیرهای معمول بدن بپردازند. با عمل استومی شکم، جراح مسیری جدید برای خروج مواد دفعی ایجاد کرده تا عملکرد بدن بیمار حفظ شده و فرد بتواند کیفیت زندگی مقبولی داشته باشد. مهم ترین دلیل استومی عبارت است از:
- سرطان های روده، مقعد یا مثانه
- بیماری های التهابی روده
- انسداد و آسیب شدید روده
- آسیب های شدید به شکم و لگن
- بیماری های مادرزادی دستگاه گوارش
استومی روده چیست؟ بررسی انواع استومی
در بررسی استومی روده چیست، انواع استومی از جمله مواردی است که بایستی با آن آشنا باشید. نوع استومی بر اساس بخشی از بدن که به سطح پوست هدایت می شود تعیین می شود. اگر بخواهیم انواع استومی را بیان کنیم باید گفت:
| نوع استومی | محل ایجاد | ویژگی اصلی |
| کولوستومی | روده بزرگ | خروج مدفوع از کولون |
| ایلئوستومی | انتهای روده کوچک | خروج مواد دفعی نرم تر و مایع تر |
| یوروستومی | مسیر ادراری | خروج ادرار قبل از رسیدن به مثانه |
کولوستومی
در بررسی استومی روده چیست؟ کولوستومی یکی از انواع استومی بوده که بخشی از روده بزرگ به سطح شکم انتقال پیدا می کند. این روش زمانی انجام می شود که قسمتی از روده بزرگ یا مقعد به برداشتن، ترمیم یا استراحت نیاز باشد.
لازم به ذکر است که نوع مدفوع در کولوستومی به محل ایجاد استوما بستگی دارد. مثلا در بخش های ابتدایی کولون، مدفوع معمولا نرم تر است و در قسمت سیگموئید، حالت شکل گرفته تری دارد.
ایلئوستومی
در این نوع استوما، قسمت انتخابی روده کوچک به خارج از شکم هدایت می شود. این خروجی رقیق تر بوده و دارای آنزیم هایی است که می تواند پوست اطراف استوما را تحریک کند. به همین دلیل مراقبت های پوستی در این نوع زخم استوما مهم و ضروری است.
یوروستومی
مسیر خروج ادرار تغییر یافته و ادرار به جای مثانه از استوما خارج می شود. این امر در مواردی که مشکلات جدی مثانه یا سرطان های ادراری استفاده می شود.
برای آشنایی با انواع استومی به پادکست گوش دهید.
استومی موقت یا دائم: تفاوت ها و کاربردها
حال که دانستید “استومی روده چیست” باید گفت که استومی ها بر اساس مدت زمان استفاده به دو گروه اصلی دائمی و موقت تقسیم می شوند. اگر بخواهیم هر کدام از آنها را توضیح دهیم باید گفت:
- استومی موقت: برای مدتی مشخص ایجاد شده و پس از بهبود بیمار و یا با جراحی مجدد برداشته می شود. از این استومی برای فرصت دهی به روده برای ترمیم، کنترل بیماری های التهابی شدید و محافظت از محل اتصال روده پس از جراحی استفاده می شود.
- استومی دائم: در برخی شرایط امکان بازگرداندن مسیر طبیعی دفع وجود نداشته و استومی به صورت دائمی ایجاد می شود. دلایل ایجاد استومی دائمی برداشته شدن کامل مقعد یا رکتوم، برخی سرطان های پیشرفته، آسیب های غیر قابل برگشت به عضلات کنترل دفع و بیماری های شدید و مزمن روده است.
روند انجام جراحی استومی چگونه است؟
حال که دانستید استومی چیست باید بدانید که روند این جراحی به چه صورت است. به صورت کلی پزشک پیش از عمل محل قرارگیری استوما را بررسی و علامت گذاری می کند. این کار بر اساس فرم شکم، چسب های پوست، محل قرارگیری کمربند این دست از موارد صورت می گیرد.
این جراحی تحت بیهوشی عمومی بوده و گاهی ممکن است به صورت جراحی باز یا لاپاراسکوپی نیز انجام شود. اگر بخواهیم بگوییم مراحل کلی عمل “استومی چیست” باید گفت:
- ایجاد برش در شکم
- جدا کردن بخش مورد نظر روده یا مسیر ادراری
- انتقال آن به سطح پوست
- ثابت کردن استوما با بخیه
- قرار دادن کیسه استومی
در نهایت بیمار چند روز تحت نظر بوده و آموزش های لازم برای مراقبت به او داده می شود.
نقش پرستار ET در مراقبت از بیماران استومی
حال که دانستید بیماری استومی Ostomy چیست باید درباره نقش پرستار به عنوان یکی از اعضای مهم در درمان این بیماران نیز اطلاع داشته باشید. وظایف پرستار ET شامل موارد زیر است:
- انتخاب بهترین محل استوما پیش از شروع جراحی
- آموزش نحوه تعویض و تخلیه استوما به افراد
- بررسی و چک کردن سلامت پوست در اطراف استوما
- ارائه و آموزش رژیم غذایی مناسب
- حمایت های روحی و کمک به بیمار در سازگار شدن با شرایط جدید
فتق اطراف استوما چیست و چگونه پیگیری کنیم؟
فتق اطراف استوما یکی از عوارض شایع بعد از عمل استومی شکم است. این مشکل زمانی رخ می دهد که عضله های دیواره شکم در اطراف استوما ضعیف شده و بخشی از بافت های آن بیرون زده شوند. برای اینکه بدانید فتق اطراف استوما چه نشانه هایی دارد باید گفت:
- اطراف استوما برجسته می شود.
- شکل استوما تغییر می کند.
- در محل استوما درد و فشار حس می شود.
برای اینکه این امر رخ ندهد بایستی کارهای زیر را انجام دهید:
- معاینه منظم توسط جراح یا پرستار ET
- خودداری از بلند کردن اجسام سنگین آن هم بدون اجازه پزشک
- از کمربندهای حمایتی مخصوص استفاده کنید.
جدیدترین فناوری های مراقبت از استومی در دنیا
امروزه تجهیزات استومی پیشرفت کرده و به صورت راحت تر و سازگارتر با پوست طراحی شده اند. اگر بخواهیم برخی از فناوری های جدید را نام ببریم باید گفت:
- وجود کیسه های هوشمند با ارائه قابلیت بررسی میزان پر شدن
- چسب های ضد حساسیت برای پوست و بادوام بالا
- وجود سیستم های یک تکه و دو تکه با طراحی های ارگونومیک
- فیلتر های ضد بو برای راحتی بیمار
کیسه استومی چیست؟
اگر نمی دانید کیسه استومی چیست باید گفت کیسه استومی یک وسیله پزشکی مخصوص بوده که برای جمع آوری مواد دفعی خارج شده از استوما استفاده می شود. از آنجایی که در افراد دارای استومی، مسیر طبیعی دفع مدفوع یا ادرار تغییر کرده این کیسه به صورت چسبیده روی پوست اطراف استوما قرار گرفته و ترشحات بدن را به شکل ایمن جمع آوری می کند.
اگر برایتان سوال است که این کیسه ها چند روز یکبار به تعویض نیاز دارند باید گفت این امر به عوامل گوناگونی مثل نوع استومی، میزان ترشحات، وضعیت پوست اطراف استوما و نوع کیسه استومی بستگی دارد. اما بهتر است بین 3 تا 7 روز تعویض شوند.
سوالات متداول
آیا افراد دارای استومی می توانند زندگی طبیعی داشته باشند؟
بله. با آموزش صحیح و مراقبت مناسب، بسیاری از افراد دارای استومی زندگی فعال و طبیعی دارند.
آیا استومی دردناک است؟
خود استوما حس درد ندارد، اما ممکن است در دوره پس از جراحی احساس ناراحتی یا حساسیت وجود داشته باشد.
آیا دیگران متوجه کیسه استومی می شوند؟
خیر. کیسه های استاندارد استومی زیر لباس مشخص نیستند و طراحی آن ها به گونه ای است که کمترین جلب توجه را داشته باشند.
