دسترسی وریدی در نوزادان

دسترسی وریدی در نوزادان یکی از مهمترین اقدامات تشخیصی و درمانی می باشد. بسیاری از نوزادان به ویژه نوزادان نارس، کم وزن و مبتلا به بیماری های حاد در دوره های درمانی و بستری به دریافت دارو، مایعات، فراورده های خونی و این دست از موارد نیاز دارند. به همین دلیل داشتن مسیر وریدی در نوزادان امری مهم به حساب می آید.

برای افزایش موفقیت در رگ گیری به پادکست گوش دهید!

اهمیت دسترسی وریدی در مراقبت از نوزادان

دسترسی وریدی نقش مهمی را در حفظ و بهبود وضعیت نوزادان بیمار ایفا می کند. در این شرایط نوزاد نمی تواند دارو و مایعات را از طریق دهان دریافت کند به این ترتیب دسترسی وریدی در نوزادان امکان رساندن مواد درمانی به جریان خون را فراهم می کند. موارد زیر چند نمونه از اهمیت دسترسی وریدی نوزاد می باشد.

1. تجویز داروهای مورد استفاده در درمان نوزادان از طریق وریدی
2. تامین مایعات کافی به نوزاد در صورت کم آبی و ناتوانی نوزاد در دریافت مایعات به میزان کافی
3. تغذیه وریدی برای کودکانی که امکان تغذیه از طریق دستگاه گوارش برای آنها وجود ندارد.

دسترسی وریدی در نوزادان چیست؟

دسترسی وریدی در نوزادان به فرایند ایجاد دسترسی مناسب برای ورود به سیستم وریدی گفته می شود. این مسیر به کادر درمان اجازه می دهد تا داروها، مایعات، خون و دیگر ترکیبات مورد نیاز را به صورت مستقیم وارد جریان خون نمایند. در نوزادان، دسترسی وریدی به دو شکل کلی محیطی و مرکزی ایجاد می شود.

در دسترسی محیطی، کاتتر داخل یکی از وریدهای سطحی قرار گرفته و برای درمان های کوتاه مدت استفاده می شود. در دسترسی مرکزی، کاتتر به سمت عروق بزرگ تر هدایت و برای درمان های طولانی تر یا تجویز برخی محلول ها کاربرد دارد. محصولات قلبی و عروقی ارائه شده توسط هلدینگ برتر با بالاترین کیفیت در دسترس شما قرار گرفته و روند دسترسی وریدی را آسان می سازند.

کاربردهای دسترسی وریدی در نوزادان

“دسترسی وریدی در نوزادان” کاربردهای متعددی داشته و یکی از پایه های اصلی درمان در بخش نوزادان به حساب می آید. اگر بخواهیم چند نمونه از کاربردهای این دسترسی را بررسی کنیم باید گفت:

مورد استفاده	هدف اصلی
تجویز دارو	رساندن دارو به جریان خون
مایعات	تامین یا اصلاح نیاز مایعاتی
الکترولیت ها	اصلاح اختلالات الکترولیتی
تغذیه وریدی	تامین مواد غذایی مورد نیاز
فرآورده های خونی	جبران خون یا فرآورده های مورد نیاز
درمان اورژانسی	ایجاد دسترسی سریع برای درمان فوری

انواع دسترسی عروقی نوزادان

روش های مختلفی برای دسترسی عروقی نوزادان وجود دارد که هر کدام از آن ها مزایا، محدودیت ها و کاربردهای خاص خود را دارند. اگر بخواهیم هر کدام از این روش ها را مورد بررسی قرار دهیم باید گفت:

دسترسی وریدی محیطی (PIV)

از ساده ترین و پرکاربردترین روش های دسترسی عروقی نوزادان است. در این روش یک کاتتر کوچک داخل یکی از وریدهای سطحی قرار گرفته و معمولا برای درمان های کوتاه مدت پیشنهاد می شود.

مزایای PIV

1. انجام سریع
2. نیاز به تجهیزات ساده
3. مناسب برای بسیاری از مایعات و داروها
4. مورد استفاده در شرایط اورژانسی

محدودیت های PIV

1. احتمال خروج کاتتر از رگ وجود دارد.
2. ممکن است ورید ملتهب شود.
3. احتمال نشت مایع یا دارو به بافت اطراف وجود دارد.

کاتتر ورید نافی (UVC)

این “مسیر وریدی در نوزادان”، از طریق ورید موجود در بند ناف وارد سیستم گردش خون می شود. این روش علی الخصوص در روزهای ابتدایی نوزاد اهمیت داشته و می تواند در شرایطی که دسترسی محیطی سخت است مورد استفاده قرار گیرد.

این نوع کاتتر وریدی در تجویز دارو، مایعات، تغذیه وریدی و انتقال فراورده های خونی مورد استفاده قرار می گیرد.

کاتتر مرکزی از راه ورید محیطی (PICC)

PICC از طریق یک ورید محیطی وارد بدن شده و کاتتر به سمت سیستم وریدی مرکزی هدایت می شود. این روش بیشتر برای نوزادانی کاربرد دارد که به درمان طولانی مدت نیاز دارند. اگر بخواهیم مزایا و محدودیت های کاتتر مرکزی از راه ورید را بیان کنیم باید گفت:

مزایا

1. مناسب برای درمان های طولانی مدت
2. کاهش نیاز به رگ گیری های مکرر

محدودیت ها:

1. نیاز به مهارت بیشتر
2. نیاز به رعایت اصول کنترل عفونت

انتخاب محل مناسب برای دسترسی وریدی

انتخاب محل مناسب رگ گیری از نوزادان یکی از عوامل مهم در کاهش عوارض است. در نوزادان این محل باید به گونه باشد که امکان دسترسی اسان بوده و بتوان آن را به صورت مرتب بررسی و مشاهده کرد.

وریدهای اندام فوقانی‏

یکی از راه های ایجاد دسترسی وریدی نوزادان، وریدهای پشت دست و ساعد است. این وریدها معمولا دسترسی مناسبی داشته و در صورت تثبیت صحیح برای درمان مورد استفاده قرار می گیرند. لازم به ذکر است که در انتخاب محل باید در نظر داشت که کاتتر در محلی نباشد که حرکت مفصل باعث خم شدن یا جابجایی آن شود.

وریدهای اندام تحتانی

اگر وریدهای اندام فوقانی مناسب نباشد می توان به دسترسی وریدی نوزاد اقدام کرد. البته انتخاب این محل بایستی با توجه به شرایط نوزاد و امکان پایش مناسب انجام شود.

همچنین باید در نظر داشت که مواردی مثل حرکت پا، پوشک و سایر مراقبت های معمول باعث جابجایی یا فشار بر کاتتر نشود.

وریدهای پوست سر

در برخی نوزادان علی الخصوص در زمانی که رگ های اندام ها به خوبی در دسترس نباشد وریدهای پوست سر یکی از گزینه های روی میز هستند. البته استفاده از این محل نیازمند داشتن مهارت کافی بوده و بایستی محل ورود کاتتر به طور منظمی بررسی شود.

نکات مهم در رابطه با دسترسی وریدی در نوزادان نارس

انتخاب دسترسی وریدی در نوزادان نارس اهمیت بالایی دارد زیرا پوست این نوزادان بسیار ظریف و عروق ان ها نیز بسیار کوچک است. در این مسیر در نظر داشتن یک سری از این نکات مهم است. به طور مثال:

• به صورت منظم پوست را از نظر آسیب و قرمزی بررسی و هرگونه قرمزی، تورم و اسیب را به سرعت شناسایی کنید.
• تعداد رگ گیری ها را تا حد امکان کاهش داده و از آسیب مکرر به پوست و عروق جلوگیری شود.
• از وارد کردن فشار اضافی به پوست جلوگیری شود زیرا پوست نوزادان نارس بسیار حساس است.

عوامل موثر بر موفقیت رگ گیری

موفقیت در ایجاد دسترسی ورید به عوامل مختلفی بستگی دارد. اگر بخواهیم چند نمونه از عوامل موثر بر خون گیری وریدی را نام ببریم باید گفت:

1. سن و وزن نوزاد که از عوامل دشواری رگ گیری می باشند. به صورت کلی در نوزادان کم وزن معمولا عروق ظریف تر و پوست آن ها حساس تر است. به همین دلیل ممکن است رگ گیری دشوارتر باشد.
2. نارس بودن نوزاد که نیاز به رگ گیری با دقت بیشتری دارد.
3. وضعیت گردش خون نوزاد که بر قابل دیدن بودن ورودی ها اثر دارد.
4. کم آبی بدن می توان باعث کاهش پرشدگی وریدها شده و ممکن است کمتر قابل مشاهده یا لمس باشد. همین موضوع احتمال موفقیت در رگ گیری را کم می کند.
5. میزان تجربه فرد نیز یکی از عوامل موثر در رگ گیری موفق بوده است. معمولا افراد با تجربه محل رگ را بهتر شناسایی کرده و تکنیک های مناسب تری را انتخاب می کند.

سوالات متداول

دسترسی وریدی در نوزادان چه کاربردی دارد؟

برای تجویز دارو، مایعات، الکترولیت ها، تغذیه وریدی و فرآورده های خونی استفاده می شود و در شرایط اورژانسی نیز اهمیت زیادی دارد.

انواع دسترسی وریدی در نوزادان کدامند؟

دسترسی وریدی محیطی (PIV)، کاتتر ورید نافی (UVC) و کاتتر مرکزی از راه ورید محیطی(PICC) از مهمترین روش ها هستند.

در رگ گیری در نوزادان نارس به چه نکاتی باید توجه کرد؟

به دلیل ظرافت پوست و کوچک بودن عروق، رگ گیری باید با دقت بیشتری انجام شود و پوست در محل کاتتر به طور منظم از نظر قرمزی، تورم و آسیب بررسی شوند.